Duinvenster
Landschappen

Grondwater

Het zoete water onder de duinen

Onder duinzand kan een voorraad zoet grondwater liggen. Regen, bodemopbouw, waterwinning en de zee beïnvloeden samen hoe die voorraad zich ontwikkelt.

01

Een voorraad in de bodem

Een deel van de regen zakt door het duinzand en voedt het grondwater. Onder duingebieden kan daardoor een zoetwaterlichaam ontstaan boven brakker en zouter grondwater. Zo'n zoetwaterbel is geen holle ruimte vol water: het water bevindt zich in de poriën van de bodem. Het stroomt ook zijdelings weg, richting de randen van het duinsysteem.

Die ondergrondse beweging is verbonden met het landschap erboven. Waar het grondwater dicht bij het oppervlak komt, kunnen vochtige duinvalleien voorkomen. Een droge duintop en een natte laagte vertellen zo verschillende delen van hetzelfde waterverhaal.

Bronnen bij dit onderdeel: Natura 2000 — Profiel Vochtige duinvalleien (H2190)

02

Van rivier naar duinpassage

Dunea gebruikt duinen voor drinkwaterbereiding, maar de natuurlijke voorraad is onvoldoende om het hele leveringsgebied te bedienen. Daarom wordt voorgezuiverd rivierwater aangevoerd naar infiltratieplassen. Daar zakt het de bodem in en mengt het zich met neerslagwater. Na verblijf in het duin wordt water teruggewonnen.

De bodempassage is één stap in een langere zuivering. Dunea beschrijft ook behandeling vóór de duinen en ontharding en nazuivering erna. Een helder duinmeer kun je daarom niet gelijkstellen aan drinkwater uit de kraan. Tijdens een wandeling zie je slechts een deel van een proces dat grotendeels ondergronds en in installaties plaatsvindt.

Bronnen bij dit onderdeel: Dunea — Hoe wordt drinkwater gemaakt?

03

Een veranderende balans

Deltares onderzocht hoe zeespiegelstijging de zoetwatervoorraad onder Nederlandse duinen kan beïnvloeden. Daarbij werden ook neerslag, verdamping, bodemdaling, zandsuppletie en de geologische opbouw betrokken. Zulke factoren kunnen elkaar versterken of juist gedeeltelijk tegenwerken. Alleen naar de hoogte van de zee kijken geeft daarom een onvolledig beeld.

De studie combineert een bredere verkenning van kustgebieden met een gedetailleerde analyse van het gebied van Dunea. Uitkomsten voor dat gebied zijn geen vast percentage voor iedere Nederlandse duin. Wie een lokale ontwikkeling wil begrijpen, heeft passende metingen en scenario's nodig. Een zoetwaterbel is een veranderlijk onderdeel van het kustsysteem, met grenzen aan wat er kan worden aangevuld en onttrokken.

Bronnen bij dit onderdeel: Deltares — Zeespiegelstijging en zoetwater in de Nederlandse duinen

Bronnen en afbakening

Deze uitleg is gebaseerd op de onderstaande primaire bronnen. De controledatum beschrijft de gebruikte versie; publicaties en voorschriften kunnen later veranderen.

Een passage laten corrigeren? Bekijk de werkwijze voor correcties.